Ga terug van waar je gekomen bent!

Lieve lezers, ik had een avontuur waar je geen fictie voor hoeft te schrijven. Nee, dit is geen hoofdstuk uit mijn toekomstig boek. Dit is gewoon wat het universum doet met je vrije tijd als je besluit in Aarschot te parkeren voor een bezoekje aan de Action (spreek uit op z'n Frans). Ja, die Action. Die tempel van huishoudelijke spulletjes en vreemde seizoenartikelen waar je met tien euro buitenkomt met spullen waarvan je niet wist dat je ze wilde.

Het verhaal begint vredig. Ik wil parkeren, maar ik kan niet doorrijden omdat een vader en dochter hun eigen mini-drama opvoeren in het midden van de parking. Het meisje heeft natúúrlijk een huilbui en de vader probeert haar (heel educatief) ter plaatse terecht te wijzen. Ondertussen wacht ik geduldig, omdat ik graag geen kettingbotsing veroorzaak. Een rij auto’s vormt zich achter me, en iedereen in die rij wil vast wat anders zeggen dan "Bedankt voor het oponthoud." Na een eeuwigheid besluit papa eindelijk door te lopen – net als ik langzaam begin te rijden. Dit is zo’n moment waarop het universum jou niet helpt: hij steekt op datzelfde ogenblik met dochterlief over. Ik excuseer me snel met een handgebaar. Alles goed? Oh nee, helemaal niet.

Papa ziet mijn gebaar en gaat onmiddellijk in fight mode. Hij heft z’n armen, gooit een theatrale blik mijn kant op en blijft midden op die parking staan alsof hij een soloscène uit Gladiator speelt. Ik durf niet eens in mijn achteruitkijkspiegel te kijken, want de file auto’s achter me heb ik op mijn geweten. Eindelijk vervolgt meneer zijn weg, en met mijn zenuwen gespannen als een vioolsnaar, parkeer ik me…, dit geloof je niet, jawel, net naast hem. Als dit geen talent is, weet ik het ook niet meer.

Terwijl ik uitstap, voel ik de blik van de man branden in mijn rug. Ik zet me schrap en begroet hem beleefd – in mijn beste West-Vlaamse periode, uiteraard. Ja, ik heb periodes: Frans, Engels, Franglais… je begrijpt het. Maar meneer is niet onder de indruk van mijn accent en bijt me toe, met zwaar Vlaams-Brabants sausje: “Ah, mevrouw rijdt ons hier gewoon omver op de parking en ze vindt dat nog normaal ook.”

Adem in, adem uit. Ik bied opnieuw mijn excuses aan, in het West-Vlaams: “Meneer lustert, ken me geëxcuseerd en we goan 't nie erger moaken dan dat is.” Maar hij wordt er alleen maar kwader van. “Je mag wel een toontje lager zingen,” snauwt hij. “Je had ons kunnen omverrijden!” Terwijl mijn geduld in het rood gaat, probeer ik de diplomatieke weg: “Meneer der is niks gebeurd. Je moet da ier nie over dramatiseren é zeg.” Maar dan gooit hij zijn jokerkaart op tafel en schreeuwt: “Weet je wat er van is, ga terug van waar je gekomen zijt!”

Ken je dat die mijn-mond-valt-open-blik. Volgens mij had ik die blik. Mijn innerlijke zelve viel op dat moment flauw. Ga terug van waar ik gekomen ben? Hoezo, meneer? Komen we niet allemaal van dezelfde plek – een mama? Of woon ik soms op Mars? Was er ergens een onzichtbare grens die ik had overschreden zonder het te weten? “Dit is mijn thuis, net als die van jou,” zou een goed antwoord zijn geweest. Maar ja, mijn innerlijke zelve had al de handdoek in de ring gegooid, liggend op de koude vloer van mijn zelfrespect.

Dus wat deed ik? In plaats van de wijsheid van de planeet aarde aan te wenden, viel ik in de valkuil van actie-reactie. “Wit je wa, tis goed kgoan were van woar dak gekomn zien, kgoan were na me ma. Mo ja da goa nie want ze is er niet mi. Mo wit je wa, goa gie ook were na joen moeder en khopen dat ze er nog is voe joen wat beter op te voeden. Je ziet echt e voorbeeld voe je kinders.”

Oef, dat was raak. Natuurlijk was dat precies wat hij nodig had om er nog een schepje bovenop te doen. “Het enige waarvoor jullie goed zijn is om te schilderen,” snauwde hij. Wat?! Schilderen? Dus ik zeg: “Awel ja, dovoorn kom ik na de Action, om verf te kopen wat dat ik nu ook ga doen.” Met mijn laatste greintje zelfrespect draaide ik me om en liep weg, maar diep vanbinnen voelde ik toch dat die uitspraak me niet los zou laten.

Nog in shock stuurde ik een spraakberichtje naar mijn vriendin Leyla – die, met haar plat Gents, mijn Oostends altijd heeft begrepen. “Leyla, ik ben slachtoffer geworden van racisme.” Haar antwoord? Alleen maar bedenkelijke emoji’s. Dank je, Leyla. Waar haalt iemand het lef vandaan om dit soort dingen te zeggen? We leven hier samen, mensen. Dit is gewoon planeet aarde. Je kiest je plek van geboorte niet, en wie weet komt er een dag dat de aarde het zat is en ons allemaal naar Mars stuurt.

Thuis vertelde ik het verhaal aan mijn man, die droogjes opmerkte: “Dus omdat hij jou niet verstond en jij hem niet, moest jij terug naar West-Vlaanderen?” Even stilte. En toen, met een knipoog: “En terecht.” Hij kreeg een blik zonder klank die hij het hele weekend heeft mogen verdragen. En bij deze mijn wijze les aan alle West-Vlamingen: blijf altijd en overal je dialect spreken. Amen.

Alle gekheid op een stokje, het was duidelijk dat de opmerking bedoeld was om een intelligent gesprek uit de weg te gaan en vooral zijn eigen problemen niet te hoeven aan te pakken.

Mijn vraag is wat maakt dat iemand zo'n uitspraken doet? Een gebrek aan opvoeding? Een hersencel?

Unia here I come!